02188602690 – 02188602689
تهران، خیابان جمال الدین اسد آبادی، نبش کوچه شصتم، ساختمان تابان، پلاک 432، طبقه سوم ، واحد 304
دکتر بابک ثابتی / اختلالات روانپزشکی / همه چیز درباره اختلالات خوردن
مدت زمان مطالعه ۱۰ دقیقه

همه چیز درباره اختلالات خوردن

اختلالات خوردن بیماری جدی و اغلب کشنده است که با عادات غذایی غلط، افکار و عواطف نادرست همراه است. اختلالات خوردن در سه دسته بی اشتهایی عصبی، پرخوری عصبی و اختلال در غذا خوردن یا پرخوری افراطی تقسیم بندی می شوند. اغلب این رفتارها عادات وسواسی، جبری و یا تكانه ای هستند که تنها محدود به غذا و وزن نمی شود. اغلب مبتلایان به این اختلالات علاوه بر چاقی یا لاغری شدید از دیگر مشکلات پزشکی (مانند ریزش مو، مشکلات گوارشی و غیره) و اختلال های روانشناختی (مانند افسردگی، اضطراب و غیره) رنج می برند. به منظور آشنایی بیشتر با این اختلال تا انتهای این مقاله همراه ما باشید. 

انواع اختلالات خوردن

علت اختلال های خوردن در هر فرد متفاوت است و می تواند ریشه ژنتیکی، فرهنگی یا زیست شناختی داشته باشد. همان طور که در بالا اشاره شد، اختلال خوردن باتوجه به علت پیدایش آن در افراد به سه دسته زیر تقسیم بندی می شود:

  • اختلال پر خوری یا پر خوری افراطی (Binge Eating Disorder)
  • بی اشتهایی عصبی (Anorexia nervosa)
  • پر اشتهایی عصبی (Bulimia nervosa)
علائم پرخوری عصبی

1- اختلال پر خوری (پرخوری افراطی)

افراد مبتلا به اختلال پرخوری یا پرخوری افراطی، کنترلی بر غذا خوردن ندارند و اغلب دارای اضافه وزن یا چاقی هستند. اختلال پرخوری شایع ترین اختلال خوردن در ایالات متحده است. این افراد در مدت زمان مشخص (معمولا زیر 2 ساعت) میل به خوردن شدید پیدا کرده و اغلب هیچ کنترلی در توقف خوردن یا کاهش میزان غذای خود ندارند. اگرچه اغلب افراد مبتلا به این اختلال از پرخوری خود احساس پشیمانی می کنند، اما رفتارهای نامتناسب مثل پاكسازی توسط استفراغ عمدی یا سوء مصرف مسهل، داروهای مدر یا تنقیه، روزه داری، ورزش مفرط و رژیم های سخت انجام نمی دهند.

علائم اختلال پرخوری

مهمترین نشانه های اختلال پرخوری یا پرخوری افراطی عبارتند از:

  • خوردن مقادیر غیرمعمول زیاد غذا در یک نوبت خاص، مثلا در یک نوبت 2 ساعته
  • غذا خوردن در شرایطی که وقتی سیر هستند
  • سریع غذا خوردن
  • غذا خوردن تا وقتی که با حالت ناراحتی سیر شوند.
  • داشتن احساس ناراحتی، شرمندگی یا گناه نسبت به غذا خوردن
  • خوردن در تنهایی به دلیل احساس شرم از مقدار غذایی كه خورده می شود.
  • قصد رژیم های مکرر بدون اینکه کاهش وزن صورت بگیرد.

2- بی اشتهایی عصبی

کسانی که به بی اشتهایی عصبی دچار هستند با اینکه کمبود وزن دارند، ولی خود را دارای اضافه وزن می پندارند. این گونه افراد به طور مکرر خود را وزن می کنند و حجم غذای خود را به طور مرتب، محدود می کنند. اغلب بیش از حد ورزش می کنند و حتی ممکن است خود را مجبور به استفراغ کنند یا از قرص های ملین برای کاهش وزن استفاده کنند.

بی اشتهایی عصبی یا آنورکسیا اغلب به دو شکل محدود کننده و نوع پرخوری-پاکسازی در افراد ظاهر می شود. بدین صورت که در بی اشتهایی محدود کننده شخص به طور منظم پرخوری یا رفتار پاکسازی (شامل استفراغ عمدی یا سوء مصرف مسهل، دارهای مدر یا تنقیه) ندارد. در حالی که در بی اشتهایی عصبی از نوع پرخوری-پاکسازی، شخص به طور منظم اقدام به خوردن کرده و بلافاصله با استفراغ عمدی یا سوء مصرف مسهل، دارهای مدر یا تنقیه دست به پاکسازی می زند. بی اشتهایی عصبی بیشترین میزان مرگ و میر را در بین اختلالات روانی دارد، بسیاری از این افراد در اثر عوارض مرتبط با گرسنگی می میرند.

علائم بی اشتهایی عصبی

  • خوردن غذا به میزان بسیار کم
  • لاغری شدید
  • عدم تمایل به حفظ وزن نرمال
  • ترس شدید از افزایش وزن
  • داشتن تصویر ذهنی بد از بدن

علائم دیگر که ممکن است با گذشت زمان ایجاد شود، عبارتند از:

  • نازک شدن استخوان ها (پوکی استخوان)
  • کم خونی خفیف
  • تحلیل رفتن قدرت عضلانی
  • داشتن ناخن و موی شکننده
  • یبوست شدید
  • فشار خون پایین
  • آسیب به ساختار و عملکرد قلب
  • ضربه مغزی
  • کاهش دمای بدن و داشتن لرز شدید
  • بی حالی، کندی یا احساس خستگی مداوم
  • ناباروری

3- پراشتهایی عصبی

پراشتهایی عصبی یا پرخوری عصبی یا بولیمیا (Bulimia) اکثر اوقات با یک چرخه مزمن افراطی (پرخوری) و پاکسازی (استفاده از روش های مختلفی برای خلاص شدن بدن از کالری دریافتی اضافی) مشخص می شود که عموما به عنوان ساده پرخوری شناخته می شود. طبق تحقیقاتی که توسط انجمن ملی اختلالات خوردن جمع آوری شده است، تقریبا ۱.۵٪ از زنان جوان و ۱/۰٪ از مردان جوان به بولیمیا مبتلا هستند که علائم آن اغلب در اوایل ۱۲ سالگی و بعضی اوقات زودتر بروز می کند. بیشتر افرادی که از پرخوری عصبی رنج می برند دارای وزن متوسط هستند.

افراد مبتلا به پرخوری اغلب غذاهایی را که دارای کربوهیدرات زیاد هستند، ترجیح می دهند. برای از بین بردن کالری های اضافی که مصرف کرده اند، ممکن است بدن خود را با استفراغ یا با استفاده از دارو های ادرارآور، ملین و یا جوش شیرین پاکسازی کنند. همچنین، اغلب آن ها سعی دارند با رفتار هایی غیر از پاکسازی مانند روزه گرفتن، رژیم های غذایی سخت و یا تمرینات ورزشی بسیار سنگین آن را جبران کنید. افراد مبتلا به پرخوری عصبی ممکن است وزن طبیعی یا اضافه وزن کمی داشته باشند.

خطرات پرخوری عصبی

علائم پرخوری عصبی

علائم و نشانه‌های پرخوری عصبی شامل موارد زیرمی باشد:

  • وسواس نسبت به وزن و اندام 
  • ترس همیشگی از چاقی و اضافه وزن
  • پرخوری‌های مکرر با حجم غذای زیاد در یک وعده 
  • حس از دست دادن کنترل در هنگام پرخوری
  • حس اجبار به استفراغ عمدی یا ورزش بی‌رویه و سنگین برای جلوگیری از افزایش وزن
  • استفاده بی‌مورد از داروهای رفع یبوست، ادرارآور یا تنقیه بعد از غذا خوردن
  • نخوردن و ناشتا ماندن، محدود کردن کالری دریافتی یا پرهیز از خوردن برخی غذاهای خاص بین دوره‌های پرخوری
  • استفاده بی‌رویه از مکمل‌های رژیمی یا داروهای گیاهی برای کاهش وزن

علت پرخوری عصبی چیست؟

مانند همه اختلالات برای پرخوری عصبی، علت مشخصی وجود ندارد، اما تعدادی عوامل بیولوژیکی، روانشناختی، محیطی و رفتاری مرتبط با پرخوری وجود دارند. همچنین شرایطی نیز وجود دارد که می تواند شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری قرار دهد که شامل:

  • سابقه خانوادگی بیماری پرخوری عصبی یا سایر اختلالات خوردن: اگر یک خویشاوند نزدیک شما مانند مادر یا خواهر و برادر دارید که مبتلا به پرخوری است شما چهار برابر بیشتر از یک فرد معمولی برای ایجاد این بیماری در خطر هستید.
  • سابقه خانوادگی یا شخصی از اختلالات خلقی مانند افسردگی یا اضطراب یا سوء مصرف مواد.
  • عزت نفس ضعیف، شاید به دلیل یک محیط بحرانی خانوادگی باشد که تاکید زیادی به موفقیت و کامیابی و کمال گرایی می کند.
  • خصوصیات شخصیتی مانند تکانشگری، سختگیری، ترس بیش از حد، کمرویی، بدبینی و مشکل در “آینده نگری”
  • بحران های خانوادگی یا شخصی دشوار
  • سابقه سوءاستفاده جنسی، سوءاستفاده جسمی و سایر تجربیات آسیب زا
  • تسلیم شدن در برابر فشار های فرهنگی ، خانوادگی یا همسالان برای کاهش وزن و لاغر بودن

پرخوری عصبی چه مشکلاتی را به همراه دارد؟

اختلالات خوردن می تواند در هر سن، نژاد، وزن و جنسیت رخ دهد. اختلالات خوردن غالبا در دوران نوجوانی یا بزرگسالی بروز می کند، اما ممکن است در دوران کودکی نیز ایجاد شود. اختلالات پرخوری هر دو جنس را تحت تاثیر قرار می دهد، اگر چه میزان آن در زنان بیشتر از مردان است. محققان دریافتند که اختلالات خوردن ناشی از تعامل پیچیده عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی، رفتاری، روانی و اجتماعی است.

محققان با مطالعه ژن ها در افرادی که به اختلالات خوردن، دچارهستند، تغییراتی در DNA کشف کردند که خطر ابتلا به اختلالات خوردن را افزایش می دهد. مطالعات مربوط به تصویربرداری از مغز، درک بهتری از اختلالات خوردن نشان می دهد. به عنوان مثال، محققان تفاوت هایی را در الگوهای  مغزی در زنان دارای اختلالات خوردن در مقایسه با زنان سالم پیدا کرده اند. این تحقیق می تواند به درمان اختلالات خوردن کمک کند

تشخیص پرخوری عصبی

روانپزشک شما در صورتی که مشکوک به پرخوری عصبی باشید، این اقدامات را انجام می دهد:

  • در مورد عادات غذایی، روش‌های کاهش وزن و علائم فیزیکی با شما صحبت خواهد کرد.
  • معاینه بالینی خواهید شد.
  • آزمایش خون و ادرار از شما گرفته می‌شود.
  • تست نوار قلب (الکتروکاردیوگرام) از شما گرفته می‌شود تا مشکلات قلبی ارزیابی شود.
  • ارزیابی روان‌شناسی از شما به عمل خواهد آمد و در مورد نگرش شما نسبت به بدن و وزن صحبت می‌شود.
  • پزشک معالج از علائم پرخوری عصبی که در کتاب راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) برای بررسی علائم بیماری ذکر شده استفاده می‌کند.

پزشک معالج ممکن است که آزمایش‌های دیگری را برای تشخیص بیماری، رد کردن دلایل پزشکی برای تغییر وزن و همین‌طور بررسی عوارض جانبی دیگر توصیه کند. افراد مبتلا به اختلالات پرخوری، در معرض خطر خودکشی و عوارض پزشکی قرار دارند. معمولا افراد مبتلا به اختلالات خوردن، اختلالات روانی دیگری (مانند افسردگی یا اضطراب) یا مشکلات مصرف مواد داشته باشند. برنامه های درمانی متناسب با نوع و نیازهای فردی است و ممکن است شامل یک یا چند مورد زیر باشد.

درمان پرخوری عصبی

فرد مبتلا به پرخوری عصبی نیاز به چندین نوع و مدل درمان دارد. با این حال، ترکیبی از روان درمانی به همراه داروهای ضدافسردگی احتمالا برای غلبه بر این اختلال موثرترین راه‌حل باشند. درمان پرخوری عصبی عموما نیازمند یک کار گروهی می باشدکه شامل خود بیمار، خانواده، پزشک معالج، یک روانپزشک و یک متخصص تغذیه می‌شود. به طور کلی درمان پرخوری عصبی شامل موارد زیر است :

1- روان درمانی

روان درمانی که به آن صحبت درمانی یا مشاوره روان‌شناسی هم گفته می‌شود، شامل صحبت کردن با یک روانپزشک در مورد پرخوری عصبی و مسائل مربوط به آن است. شواهد نشان داده است که این انواع روان درمانی به بهبود علائم پرخوری عصبی کمک می‌کنند.

2- رفتاردرمانی شناختی

به بیمار کمک می‌کند تا الگوهای غذایی خود را به حالت عادی در بیاورد و افکار و رفتارهای ناسالم و منفی را تشخیص داده و آنان را با رفتارها و افکار مثبت و سالم جایگزین کند. 

3- درمان خانوادگی

در این درمان والدین می‌توانند در رفتارهای ناسالم خورد و خوراک نوجوان خود مداخله کرده و به فرزند خود کمک کنند تا دوباره کنترل خورد و خوراک خود را به دست گیرد. 

4- روان درمانی بین فردی

مشکلات فرد در روابط را برطرف کرده و به بهبود مهارت‌های ارتباطی و حل مسئله یاری می‌رساند. در مورد درمان می‌توانید با روانپزشک خود در مورد بهترین روش‌های روان درمانی مشورت کنید و بهترین راهکاری که می‌تواند برای درمان پرخوری عصبی مفید شما باشد را انتخاب کنید.

5- دارو درمانی

داروهای ضدافسردگی ممکن است در هنگام استفاده با روان‌درمانی علائم پرخوری عصبی را کاهش دهند. تنها داروهای ضدافسردگی که به‌طور خاص برای درمان پرخوری عصبی تأییدشده، فلوکسیتین است که نوعی مهارکننده باز جذب سرتونین انتخابی (SSRI) است که حتی اگر فرد افسرده نباشد، می‌تواند به فرد در درمان بیماری کمک کند.

توصیه پایانی

بهترین درمان برای افراد با اختلالات خوردن، مراجعه به روانپزشک است، زیرا هم از لحاظ جسمی هم روانی بیمار مورد ارزیابی قرار گرفته و درمان مناسب برای او در نظر گرفته می شود. توجه داشته باشید که عوارض پزشکی، مدت زمان و شدت بیماری در تعیین نوع درمان بسیار حائز اهمیت است. برای مثال ممکن است فردی علاوه بر دوره های روان درمانی برای درمان مشکلات جسمی ناشی از اختلال خوردن زیر نظر متخصص تغذیه قرار گیرد. در هر صورت روانپزشک یا روان درمانگر باید با سایر متخصصین در ارتباط بوده و با یکدیگر همکاری کنند.

برچسب ها:
دکتر بابک ثابتی

دکتر بابک ثابتی

متخصص اعصاب و روان (روانپزشک و درمانگر)
متخصص و مشاوره در زمینه های اختلالات روانپزشکی، ازدواج، اعتیاد، شغلی، مشکلات زناشویی و خانوادگی

آخرین دیدگاه‌ها

مقالات مرتبط
اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته

یکی از اختلالات روانی شایع که بر اساس الگوی رفتاری تکرارشونده‌ای شکل می‌گیرد، اختلال شخصیت وابسته یا اختلال DPD است....

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

23 دیدگاه ها
  1. ذینه حداد

    دکتر جان اختلال خوردن تو خواب دارم
    آیا درمان داره؟

    پاسخ
  2. سالار

    سلام وقت بخیر 🌹
    برای کسی که اختلال روانی پرخوری داره و حاضر نیست به پزشک مراجعه کنه چه راهکاری هست؟ 🙏

    پاسخ
  3. منیره

    واقعاً بیماری بدیه…. امیدوارم هیچکس گرفتارش نشه

    پاسخ
  4. فرشته میرزایی

    کم خوری عصبی ممکنه باعث زخم معده بشه؟

    پاسخ
  5. mehdi

    مطلب خوبی بود

    پاسخ
  6. leila

    چه زمانی بعد از زایمان می توان رژیم را شروع کرد؟

    پاسخ
    • دکتر بابک ثابتی

      در این مورد باید با متخصص تغذیه مشورت نمایید.

      پاسخ
  7. ماهد جابری

    آقای دکتر پرخوری عصبی میتونه ارثی باشه یعنی چند تا از اعضای خانواده به پرخوری عصبی دچار باشن ؟

    پاسخ
  8. نیما

    سلام
    وقت بخیر
    راه درمان پراشتهایی عصبی چیه؟

    پاسخ
    • دکتر بابک ثابتی

      روش درمان اختلالات پراشتهایی به دلیل آن بستگی دارد، به همین علت توصیه می شود برای انتخاب بهترین روش درمان به صورت حضوری مراجعه کنید.

      پاسخ
  9. مینا

    ممنون مطالب عالی بود جواب کلی از سوالمو گرفتم

    پاسخ
  10. سارا

    من پرخوری عصبی دارم قابل درمان هست ؟

    پاسخ
    • دکتر بابک ثابتی

      بله. پس از ریشه یابی و انجام آزمایشات پزشکی امکان درمان این اختلال وجود دارد.

      پاسخ
  11. کیانا

    دکتر کم خوری عصبی از چه سنی ممکنه بروز کنه؟

    پاسخ
    • دکتر بابک ثابتی

      اختلالات خوردن باتوجه به شرایط افراد ممکن است در هر سنی ایجاد شود و معمولا اتفاقات محیطی مانند از دست دادن، سوگ و موارد دیگر می تواند سبب اختلال بی اشتهایی شود.

      پاسخ
  12. زهرا امیری نژاد

    بی اشتهایی عصبی باعث بروز مشکلات گوارشی مثل زخم معده میشه؟؟

    پاسخ
    • دکتر بابک ثابتی

      بله. اختلالات خوردن از جمله بی اشتهایی یا پر اشتهایی می تواند سبب بروز مشکلات گوارشی شود.

      پاسخ
  13. زیبا

    افرادی که خیلی استرس دارند و حین استرس زیاد میخورن باید چه کار کنند

    پاسخ
    • دکتر بابک ثابتی

      به منظور انتخاب روش درمانی مناسب توصیه می شود برای مشاوره حضوری به مطب مراجعه کنید.

      پاسخ
  14. سبا

    خیلی عالی و مفید بود

    پاسخ
  15. المیرا قربانی

    قرص های افسردگی باعث پر خوری میشه ؟ درمانش چیه ؟؟

    پاسخ
  16. leila

    درمان داروی داره؟

    پاسخ
    • دکتر بابک ثابتی

      با توجه به نیاز بیمار ممکن است دارو تجویز شود.

      پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.