02188602690 – 02188602689
تهران، خیابان جمال الدین اسد آبادی، نبش کوچه شصتم، ساختمان تابان، پلاک 432، طبقه سوم ، واحد 304
دکتر بابک ثابتی / اختلال خواب / بی خوابی؛ علائم و درمان آن
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

بی خوابی؛ علائم و درمان آن

بی خوابی یک اختلال خواب شایع است که میلیون ها افراد را درگیر کرده است. بی خوابی به شکل های مختلف مانند سخت به خواب رفتن، زود بیدار شدن، کیفیت پایین خواب و مشکلاتی در خوابیدن بروز می کند. در این صفحه از مقاله سایت دکتر ثابتی درباره اختلال بیخوابی بیشتر می خوانیم:

اختلال بی خوابی

مطالعات نشان داده است که بین 10 تا 30 درصد یا بیشتر کل جمعیت جهان، مشکل بی خوابی دارند. کمبود خواب و خستگی، مشکلات جدی مانند افسردگی، اضطراب، استرس، فشار خون بالا، دیابت، چاقی، سکته مغزی و بیماری های قلبی و عروقی با خود به همراه دارد، هم چنین بر روی توانایی های شناختی، حافظه، تمرکز، خلق و خو و تصمیم گیری تاثیر منفی می گذارد. علاوه بر این، تحقیقات نشان می دهد کاهش خواب شدید، باعث می شود رفتارهای عاطفی فرد به شکل منفی بروز پیدا کند و پرخاشگری، عصبانیت، ناامیدی و در موارد شدید، افکار خودکشی در فرد بیشتر دیده شود.

علائم و نشانه های بی خوابی

تجربه و علائم بیخوابی، در بین افرادی که به بی خوابی دچار هستند، یکسان نیست و ممکن است با گذشت زمان بر شرایط جسمی و روانی افراد تاثیرهای متفاوتی بگذارد. البته برخی از مشکلات جسمی منجر به بی خوابی می شوند و در واقع نشانه های بی خوابی با برخی از مشکلات جسمی هم پوشانی دارد و حتی می توانند همدیگر را تقویت کنند.

به طور کلی علائم و نشانه های فرد مبتلا به بی خوابی عبارتند از:

  • خواب آلودگی در طول روز
  • مشکل در تمرکز داشتن
  • احساس ناامیدی یا اضطراب
  • ناتوانی در به خواب رفتن
  • احساس درباره اینکه خواب کافی نداشتید
  • بیدار شدن های مکرر در طول شب
  • احساس آرامش در هنگام برخاستن از خواب
  • عملکرد اجرایی ضعیف
  • تلاش برای به خواب رفتن
  • زود بیدار شدن از خواب
عکس مبتلا به بی خوابی

عوامل خطر بی خوابی

از انواع اختلالات خواب، بی خوابی است. اگر چه دلایل بی خوابی کاملا مشخص نیست ولی عواملی وجود دارد که بر زمان به خواب رفتن موثر هستند. متداول ترین عوامل بی خوابی شامل موارد زیر است:

  • سن: اگر چه بی خوابی در هر سنی می تواند رخ دهد ولی مشاهده شده است با افزایش سن، بی خوابی نیز بیشتر می شود. به خصوص افزایش سن با اختلال در تداوم خواب همراه است یعنی افراد مسن غالبا خواب سبک داشته و در طول شب چندین بار بیدار می شوند.
  • جنسیت: زنان مخصوصا در دوران بارداری، دوران شیردهی و یائسگی در مقایسه با مردان بیشتر به بی خوابی دچار می شوند.
  • بیماری جسمی:بیماری هایی مانند چاقی، دیابیت، مشکلات ریوی و بیماری های قلبی در بی خواب شدن فرد موثر هستند، اختلالات غدد داخلی مثل پر کاری تیروئید و نیز اختلالات روماتیسمی نیز با اختلال در خواب همراه هستند.
  • سابقه خانوادگی: محققان معتقدند که یک یا چند ژن در کم خوابی تاثیرگذار هستند و در برخی از خانواده ها به طور ارثی کم خوابی وجود دارد.
  • عوامل محیطی: مواردی مانند نور، دما (خیلی سرد یا گرم) یا سروصدا در روند خواب صحیح،  اختلال ایجاد می کنند.
  • عدم تحرک بدنی: تنبلی و نداشتن ورزش بر روی روند خواب تاثیر منفی خواهد گذاشت. البته همینجا باید اشاره شود که ورزش سنگین الزاما با خواب بهتر همراه نیست.
  • وسایل الکترونیکی: ابزارهایی مانند تلفن همراه، تلویزیون، دستگاه های بازی یا رایانه به دلیل داشتن نور مصنوعی مانع خوابیدن می شوند.
  • استفاده از داروهای تحریک کننده: مواردی مانند قهوه، الکل، برخی از داروهای تجویزی عملکرد مغز را به گونه ای تغییر می دهند که در چرخه خواب اثر بگذارد.

انواع بی خوابی

بیخوابی همان وقت نداشتن برای خواب کافی به دلیل برنامه های کاری نیست بلکه زمانی را می گویند که قصد خوابیدن را دارید ولی خوابتان نمی برد. انواع مختلفی از بیخوابی وجود دارد که به عادات خواب فرد، سن و شرایط جسمانی فرد بستگی دارد. به طور کلی وضعیت بیخوابی را می توان به دو نوع اصلی، یعنی بی خوابی حاد و مزمن طبقه بندی کرد:

بی خوابی حاد

بیخوابی حاد که به آن نیز بی خوابی کوتاه مدت گفته می شود، از یک شب تا دو یا چند هفته یا ماه ادامه دارد، اما نهایت تا سه ماه طول می کشد. این نوع بی خوابی در اثر وقوع وقایع استرس زای زندگی مانند از دست دادن شغل، مرگ یکی از عزیزان، مشکلات سلامتی یا سایر حوادث نگران کننده ایجاد می شود. هنگامی که فرد خود را با این حوادث سازگار کند یا عامل استرس زا از بین رود، این نوع بیخوابی نیز برطرف می شود.

بی خوابی مزمن

بی خوابی مزمن یا بیخوابی طولانی مدت که هر گاه بی خوابی به مدت سه شب یا بیشتر در طول یک هفته به مدت سه ماه یا بیشتر طول کشد، گفته می شود. بی خوابی مزمن می تواند با گذشت زمان بدتر شود و یا به خودی خود بهبود یابد.

برخی از انواع فرعی بی خوابی

برخی از انواع فرعی اختلال در خواب، بیخوابی رفتاری است که در کودکان بسیار شیوع دارد و در 25% یا بیشتر جوانان به ویژه در اوایل سالهای جوانی دیده می شود که شامل سخت به خواب رفتن است. نوع رایج دیگر بیخوابی بیدار شدن مداوم به همراه کابوس دیدن است؛ در کودکان  وحشت شبانه نامیده می شود که 5 تا 35 درصد کودکان را تحت تاثیر قرار می دهد. اختلال حرکتی مرتبط با خواب از دیگر اختلالات مرتبط با خواب است که منجر به حرکات مکرر خواب می شود و شامل دندان قروچه، سندروم پای بیقرار و لرزش پا است.

درمان

پزشک براساس گفته های شما و بررسی چک لیست ها و آزمایش های خود وضعیت بیخوابی را تشخیص می دهد. از آنجایی که فرد اگر افسرده، خسته، مضطرب یا تنها باشد به خواب آلودگی بیشتری دچار می شود تشخیص دقیق نشانه های بیخوابی فرد برای پزشک می تواند سخت باشد.

الگوی خواب فرد بهترین ابزار برای تشخیص بی خوابی است، معمولا روانپزشکان به افراد توصیه می کنند که ساعات و روند خوابیدن های خود را در طول یک یا دو هفته پیگیری کنند. این کار کمک می کند تا تصویر و شمای کلی از مشکلات خواب تهیه کنید.

البته برخی از افراد بنا به دلایلی مانند مطالعه کردن، کار کردن یا دلایل دیگر ممکن است دیر به خواب روند و وقت کافی برای استراحت نداشته باشند. چنین چیزی بیخوابی به حساب نمی آید زیرا با یک نیت و قصد تایم خواب خود را عقب می اندازید.

برچسب ها:
دکتر بابک ثابتی

دکتر بابک ثابتی

متخصص اعصاب و روان (روانپزشک و درمانگر)
متخصص و مشاوره در زمینه های اختلالات روانپزشکی، ازدواج، اعتیاد، شغلی، مشکلات زناشویی و خانوادگی

آخرین دیدگاه‌ها

مقالات مرتبط
دلایل و درمان اختلال خواب

دلایل و درمان اختلال خواب

اختلالات خواب جزء رایج ترین اختلالات در انسان ها است که در بیشتر مواقع با قرارگیری در یک وضعیت و حالت اضطرابی یا به...

درمان اختلال خواب

اختلال خواب به شرایطی اطلاق می شود که فرد توانایی داشتن خواب خوب و منظم را ندارد. این اختلالات در صورت عدم درمان باعث...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

1 دیدگاه
  1. سپید

    مکمل هایی مثب سیترامگ ب6 میتونه روی کیفیت خوابمون تاثیر بذاره و باعث میشه راحتتر بخوابیم عالیه 🙂

    پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *