02188602690 – 02188602689
تهران، خیابان جمال الدین اسد آبادی، نبش کوچه شصتم، ساختمان تابان، پلاک 432، طبقه سوم ، واحد 304
دکتر بابک ثابتی / مشاوره فردی / اختلال شخصیت خودشیفته
مدت زمان مطالعه ۷ دقیقه

اختلال شخصیت خودشیفته

اختلال شخصیت خودشیفته یک الگوی پایدار از تجربه ها و رفتارهای درونی است به شکل خودمحوری، نداشتن همدلی و توجه بیش از حد به خود نشان داده می شود. فرد مبتلا به اختلال خودشیفته، در بیشتر اوقات با دیگران خودخواهانه یا برتر برخورد می کند تا با این کار احساس ضعف درونی خود را جبران کند. البته این اختلال شخصیتی می تواند کنار آمدن با دیگران را سخت و مشکلات ارتباطی برای فرد ایجاد کند و در بلندمدت، چنین مشکلی می تواند منجر به احساس تنهایی شدید، افسردگی عمیق و افکار خودکشی شود. در این مقاله از سایت دکتر ثابتی، از اختلال خودشیفتگی بیشتر می خوانید:

اختلال شخصیت خودشیفته چقدر شایع است؟

کارشناسان تخمین می زنند که تا 5٪ افراد مبتلا به NPD باشند. اختلال خودشیفتگی، یکی از 10 اختلال شخصیتی است که اولین بار توسط ویراست سوم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی در دسته بندی اختلالات شخصیتی خوشه B  جای گرفته است. فرد خودشیفته مدام  رفتارهایی می کند که به خود یا دیگران آسیب می رساند. علائم اختلالات شخصیتی معمولاً در اواخر سالهای نوجوانی و اوایل بزرگسالی ظاهر می شوند. شیوع اختلال خودشیفتگی در مردان بیشتر از زنان است و حدود 50 تا 70 درصد افراد مبتلا به این اختلال مردان هستند.

چه عواملی باعث اختلال شخصیت خودشیفته می شود؟

علت دقیق NPD مشخص نیست. این اختلال ممکن است در اثر ترکیبی از عواملی که شامل موارد زیر است، بروز کند:

  •      آسیب های دوران کودکی (مانند آزار جسمی ، جنسی و کلامی)
  •      روابط اولیه با والدین ، دوستان و بستگان
  •      ژنتیک (سابقه خانوادگی)
  •      حساسیت بیش از حد به برخی عوامل محیطی مانند  سر و صدا یا نور در دوران کودکی
  •      شخصیت و خلق و خوی خود فرد

علائم خودشیفتگی

افراد خودشیفته به دلایل نامعلوم احساس می کنند که خیلی مهم و منحصر بفرد هستند و به اختلال خود بزرگ بینی دچار هستند. دیگران باید آنها را بپرسند، ارزش آنها را بدانند، متوجه باشند با چه فرد ارزشمندی مواجه هستند.

چنین افرادی بسیار مغرور، خود خواه و پرادعا هستند، مدام فکر می کنند لایق تعریف هایی که دیگران از آنها می کنند هستند و اگر مورد تحسین قرار نگیرند ناراحت شوند. در صورتی که خود دیگران را بخواهند قضاوت کنند مهارت ها و توانایی های آنها را به میزان کمتری در نظر می گیرند ولی مهارت و استعدادهای خود را خیلی بیشتر از آنچه است می پندارند. افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفتگی، باور دارند که فرد خاصی هستند، و از دیگران توقع دارند که به همین شکل در مورد آنها فکر کنند.

افراد خودشیفته معتقدند که نیازهای آنها خیلی خاص و بیشتر از سایر افراد عادی است، انتظار دارند دیگران باید در خدمت آنها باشند و اگر دیگران به انچه که آنها دارند غبطه یا حسادت نکند متعجب شوند، توقع دارند غریبه ها کارهای آنها را بدون نوبت و رعایت قانون، فوری اجرا کنند، مثلا در نانوایی توقع دارند بدون صبر کردن و ایستادن در صف نانوایی، نان بگیرند یا در بانک، کارمند بانک بدون معطل کردن آنها و نوبت گرفتن، فوری با احترام کارهای بانکی این افراد را بکنند و در پی آن هستند با بهترین افراد و بهترین موسسات ارتباط برقرار کنند تا بدین ترتیب ارزش خود را بالاتر ببرند.

افراد مبتلا به اختلال خودشیفتگی؛ فاقد مهارت همدلی بوده، درک چندانی از انتظارات و خواسته های دیگران ندارند و نمی توانند تجربه های ذهنی و احساسات دیگران را متوجه شوند و به گونه ای تحقیرآمیز با آنها برخورد می کند.

به طور خلاصه علائم فرد دارای اختلال خودشیفتگی، در ادامه آمده است:

  • بیشتر مشغول خیالپردازی درباره موفقیت، قدرت، زیبایی، یا عشق ایده آل است
  • به شدت معتقد است که فردی خاص است و تنها افراد خاصی یا بلند مرتبه می توانند و را درک کنند
  • نیاز به تحسین بیش از حدی دارد
  • احساس همدلی نمی کند
  • اغلب اوقات به دیگران حسادت می کند و اعتقاد دارد دیگران به او حسادت می کنند
  • رفتاری متکبرانه و خودخواهانه ای دارد

به طور خلاصه دیده شده است که افراد مبتلا به اختلال خود شیفتگی بسیار خودشیفته و خودخواه هستند و چنین ویژگی بر روی روابط، شغل یا سایر حوزه های مهم زندگی، تاثیرات قابل توجهی می گذارد. برخی از متخصصان روانشناسی بر این باورند که اختلال شخصیتی خودشیفتگی، برای نادیده گرفتن حقارت درونی و مقابله با احساس ضعیف بودن درونی رخ می دهد.

انواع خودشیفتگی

میلون و همکارانش (2000) بر اساس تعریف اختلال شخصیت خودشیفته، چندین تیپ فرعی را برای افراد خودشیفته تعریف کردند که شامل موارد زیر است:

  •  خودشیفتگی نخبه گرا

اینگونه افراد به طور پیوسته احساس اقتدار و قدرت می کنند، مشتاق هستند که موفقیت و موقعیت های خود را جلوی دیگران مطرح کنند، مدام در حال تلاش برای ارتقای شان و موقعیت خود هستند، در حال پیشرفت هستند و از هر فرصتی برای موفق شدن استفاده می کنند.

  • خودشیفتگی عاشق پیشه

چنین افرادی سعی می کنند به لحاظ جنسی جذاب باشند ولی از صمیمیت واقعی با کسی پرهیز می کنند. از تحریک جنسی فرد مقابل خود به شدت لذت می برند.

  • خودشیفتگی غیراخلاقی

اینگونه افراد از اینکه بی وجدان، خودخواه یا فریبکار به نظر بیایند راضی هستند، حتی اگر آنها را به خاطر مرتکب شدن اشتباهی سرزنش کنند، بی اعتنایی می کند.

  • خودشیفتگی جبرانی

چنین افراد به خوبی می توانند احساسات حقارت شدید درونی شان را نادیده بگیرند و منفی نگر هستند و تلاش می کنند یک تصویر استثنایی از خود را نشان دهد

اختلال شخصیت خودشیفتگی

آیا اختلال خودشیفتگی قابل پیشگیری است؟

چنانچه  یکی از والدین شما مبتلا به NPD باشد، خطر ابتلا شدن به آن کمی بیشتر است. اما کارشناسان معتقدند که وراثت تنها یکی از ترکیب عواملی است که منجر به NPD می شود. اگر نگران هستید که شما یا یکی از عزیزانتان ممکن است NPD داشته باشید ، با روانپزشک خوب  صحبت کنید.

چگونه اختلال شخصیت خودشیفته تشخیص داده می شود؟

روانپزشک (روان درمانگر) برای تشخیص اینکه آیا شما علائم اصلی NPD را دارید یا خیر،  به شما پرسشنامه می دهد. پرسشنامه ها شامل سوالاتی هستند که با پاسخگویی به آنها، روان درمانگر بینش بهتری از نحوه تفکر و احساس شما پیدا می کند. آزمایشات عبارتند از:

  • پرسشنامه تشخیص شخصیت -4 (PDQ-4)
  • پرسشنامه چند وجهی مینه سوتا (MMPI-2)
  • آزمون رورشاخ
  • تست اندریافت موضوعی (TAT)
  • پرسشنامه چندمحوری بالینی میلون (Millon III (MCMI-III)
  • پرسشنامه بین المللی اختلال شخصیتی (IPDE)

با گفتگو و مشاوره های طولانی با روانپزشک می توان خودشیفتگی را درمان کرد. از این طریق می توانید تغیییرات زیر را در خود ایجاد کنید:

  • عزت نفس سالمی داشته باشید
  • انتظارات واقع بینانه تری از دیگران داشته باشید
  • با روشی مثبت و سازنده با دیگران ارتباط برقرار کنید

روش های درمان اختلال شخصیت خودشیفته

روان درمانگر شما همچنین ممکن است داروهایی را برای درمان علائمی مانند اضطراب و افسردگی توصیه کند. داروها عبارتند از:

    داروهای ضد افسردگی: این داروها افسردگی را درمان می کنند. معمولاً برای درمان خودشیفتگی مهارکننده های انتخابی جذب مجدد سروتونین(SSRI) را تجویز می کنند. این دسته از داروها نسبت به سایر داروهای ضد افسردگی عوارض جانبی کمتری دارند. داروهای SSRI شامل فلوکستین ، سرترالین و پاروکستین است.

    تثبیت کننده های خلق و خو: برای کاهش نوسانات خلق، روانپزشک  ممکن است داروی تثبیت کننده خلق و خو مانند لیتیوم را تجویز کند.

    داروهای ضد روان پریشی: این نوع دارو می تواند به علائم افسردگی و اضطراب کمک کند. آریپیپرازول و ریسپریدون دو نوع داروی ضد روان پریشی هستند.

اختلال خودشیفتگی زمانی بهبودی شروع می شود که فرد تصمیم بگیرد به روانپزشک مراجعه کند. معمولا افراد خودشیفته به دلیل عزت نفس پایینی که دارند از انتقاد کردن به شدت فراری هستند و ترس از انتقاد باعث می شود فرد مبتلا را از دریافت کمک مورد نیاز باز دارد.

ولی بهتر است بدانید با مشاوره پیش روانپزشک خوب و مجرب، می توانید الگوهای فکری خود را تغییر دهی ، که باعث تغییر رفتارتان می شود. با گذشت زمان ، این تغییرات می تواند کیفیت روابط و زندگی شما را بهبود بخشد.

برچسب ها:
دکتر بابک ثابتی

دکتر بابک ثابتی

متخصص اعصاب و روان (روانپزشک و درمانگر)
متخصص و مشاوره در زمینه های اختلالات روانپزشکی، ازدواج، اعتیاد، شغلی، مشکلات زناشویی و خانوادگی

آخرین دیدگاه‌ها

مقالات مرتبط

نتیجه ای یافت نشد

صفحه مورد نظر شما یافت نشد. جستجوی خود را اصلاح کنید، یا از ناوبری فوق برای یافتن پست مدنظر استفاده نمایید.

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.