02188602690 – 02188602689
تهران، خیابان جمال الدین اسد آبادی، نبش کوچه شصتم، ساختمان تابان، پلاک 432، طبقه سوم ، واحد 304
دکتر بابک ثابتی / اختلالات روانپزشکی / اختلال اضطراب پس از سانحه یا PTSD
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

اختلال اضطراب پس از سانحه یا PTSD

اختلال اضطراب پس از سانحه یا PTSD (Posttraumatic stress disorder) یکی از اختلالات روانی است که به واسطه یک حادثه آسیب زا همراه با فشار روانی مشخص می شود. منظور از حادثه آسیب زا یک فشار روانی-اجتماعی شدید ناشی از تجربه مرگ یک عزیز، صدمه جسمی یا روحی و آسیب تهدید کننده (به صورت روانی یا حتی فیزیکی) است که شخص را درگیر می کند. اما یک فرد با اختلال PTSD با چه مشکلاتی مواجه است؟ علائم PTSD چیست؟ راه های درمان این اختلال روانی چیست؟ به منظور آشنایی با این بیماری تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

بیماری PTSD چیست؟

به طور طبیعی به هنگام وقوع یک اتفاق وحشتناک، بسیاری از افراد تحت تأثیر قرار می گیرند. در برخی موارد، اثرات آن چنان پایدار و شدید هستند که ناتوان کننده بوده و یک اختلال ایجاد می شود که به آن PTSD گفته می شود. PTSD یا اختلال اضطراب پس از سانحه با نام اختلال استرس پس از سانحه روانی نیز تعریف می شود.

PTSD یک اختلال روانی است که با خاطرات مکرر و مزاحم از یک رویداد آسیب زا مشخص می شود. این افراد معمولا یک حادثه یا رویداد را به طور شخصی تجربه کرده اند یا حادثه ای برای دیگران و یادآوری حادثه از شخص دیگر (به ویژه اعضای خانواده و دوستان) سبب تجربه یک فشار شدید روانی همراه با ترس مواجه می شوند.

علت اختلال اضطراب پس از سانحه

وقایعی که معمولا منجر به PTSD می شوند، مواردی هستند که باعث ایجاد احساس ترس شدید، درماندگی یا ناتوانی می شوند. برای مثال ترور، سوء استفاده جنسی و بلایای طبیعی یا مصنوعی از علل شایع PTSD هستند. اما موارد دیگری مانند مشاهده مرگ افراد (به ویژه اعضای خانواده)، تصادفات رانندگی یا خشونت فیزیکی نیز می تواند سبب بروز احساسات طاقت فرسا و غیرقابل تحمل شود.

به طور کلی رویدادهای آسیب زا ممکن است به طور مستقیم (مانند وجود آسیب جدی یا تهدید به مرگ) یا غیرمستقیم (دیدن دیگران به طور جدی مجروح، کشته یا تهدید به مرگ؛ یا اطلاع از رویدادهای آسیب زا که برای اعضای نزدیک خانواده یا دوستان اتفاق افتاده است) رخ دهد. در واقع بیماران یک شوک واحد یا همان طور که معمول است، شوک های متعدد را تجربه کرده اند.

علت اینکه چرا یک رویداد آسیب زا ممکن است در یک فرد علامتی ایجاد نکند و برخی از افراد با وجود مشاهده یا تجربه چندین حادثه یا سانحه به PTSDمبتلا نشوند، مشخص نیست. درحالی که در برخی افراد پس از یک شوک ناگهانی یا تکرار یک حادثه مشابه به این اختلال ایجاد می شود. این اختلال بیش از یک ماه ادامه دارد و ممکن است سبب بروز اختلال استرس حاد شود. اختلال PTSD اغلب با گذشت زمان حتی بدون درمان نیز شدت آن کمتر می شود، اما برخی از افراد به شدت در اثر این اختلال ناتوان می مانند. همچنین اختلال PTSD مزمن نیز ممکن است به هیچ وجه از بین نرود.

علائم اختلال PTSD

بیماران مبتلا به اختلال اضطراب پس از سانحه (یا اختلال استرس پس از سانحه) معمولاً علائمی در هر یک از چهار دسته زیر دارند:

  • تجربه مکرر حادثه آسیب زا
  • اجتناب از محرک های همراه با حادثه آسیب زا
  • نشانه های اختلال استرس پس از آسیب روانی (نشانگان برانگیختگی)

1- تجربه مکرر حادثه آسیب زا

رویداد آسیب زا ممکن است بارها و بارها به شکل خاطرات غیرارادی یا ناخواسته یا کابوس های مکرر عود کند. با این حال، کمتر اوقات، بیماران وقایع را به جای اینکه صرفاً به یاد بیاورند، به گونه ای به یاد می آورند که گویی واقعا اتفاق افتاده اند. بیماران همچنین ممکن است واکنش های شدیدی به یادآوری رویداد داشته باشند. در جانبازان، علائم ممکن است با آتش بازی تحریک شود، در حالی که علائم قربانی سرقت ممکن است با دیدن اسلحه در یک فیلم ایجاد شود.

2- اجتناب از محرک های همراه با حادثه آسیب زا

بیماران به طور مداوم از فعالیت ها، شرایط یا افرادی که آنها را به یاد تروما می اندازد اجتناب می کنند. برای مثال، ممکن است از ورود به پارک یا ساختمانی که در آن مورد حمله قرار گرفته اند اجتناب کنند

3- اختلال استرس (نشانگان برانگیختگی)

افراد ممکن است نتوانند بخش های مهمی از رویداد آسیب زا را به خاطر بسپارند. همچنین، ممکن است از نظر عاطفی احساس بی‌حسی یا جدا شدن از سایر افراد کنند. افسردگی شایع است و بیماران علاقه کمتری به فعالیت‌هایی که قبلاً از آنها لذت می‌بردند نشان می‌دهند.

طرز فکر بیماران در مورد رویداد ممکن است دچار اختلال شود و آن ها را به سرزنش خود یا دیگران برای آنچه رخ داده است سوق دهد. احساس گناه، ترس، تحریک پذیری یا طغیان های خشم، وحشت، شرم، اختلالات خواب و بسیار محتاط بودن از شایع ترین علائم در افراد مبتلا به اختلال اضطراب پس از سانحه است. همچنین، آمارها نشان می دهد که افراد مبتلا به PTSD برای کاهش علائم استرس بیشتر به مصرف مشروبات الکلی و مصرف مواد مخدر روی می آورند.

چگونه اختلال PTSD را تشخیص دهم؟

تشخیص اختلالات روانی بسیار دشوار است و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. با این حال مراجعه به روانپزشک در صورت مشاهده موارد زیر الزامی است.

  • فرد به طور مستقیم یا غیرمستقیم در معرض یک رویداد آسیب زا قرار گرفته است.
  • برخی از علائم مرتبط با PTSD مانند یادآوری حادثه، ترس، اضطراب، خشم و … در فرد دیده شود.
  • علائم برای یک ماه یا بیشتر وجود داشته است.
  • علائم باعث ناراحتی یا اختلال قابل توجه در عملکرد فرد شود.

درمان PTSD یا اختلال اضطراب پس از سانحه

به طور کلی دو روش روان درمانی و دارودرمانی برای افراد مبتلا به این اختلال موثر است. روان درمانی و آگاهی از این اختلال در مدیریت PTSD بسیار ضرورت دارد. بهترین درمان برای اختلال اضطراب پس از سانحه نوعی درمان رفتاری – شناختی (CBT) به نام مواجه درمانی است. در این روش درمانی، روانپزشک یا درمانگر بیمار را با حادثه یا آسیب مواجه کرده و مهارت های کنترل استرس، اضطراب و ترس همراه با ضربه روانی را به او آموزش می دهند. در واقع بیمار با قرار گرفتن در شرایط استرس زا، روش های مدیریت هیجان های مختلف مانند استرس، اضطراب، ترس، خشم و غیره را آموزش دیده و تکنیک های لازم برای آرام سازی و پذیرش تمامی احساسات خود را فرا می گیرد.

در درمان برخی از افراد مبتلا به اختلال PTSD، علاوه بر روان درمانی از دارودرمانی نیز استفاده می شود. در این روش با توجه به وضعیت بیمار و تشخیص پزشک داروهای ضد افسردگی، داروهای آرامبخش و در برخی موارد داروهایی برای درمان اختلالات خواب نیز تجویز می شود. لازم به ذکر است که افراد مبتلا به اختلال PTSD ممکن است در اثر استرس و تحمل فشار روانی شدید دچار بیماری های جسمی مانند فشار خون بالا و بیماری های قلبی شوند که در این صورت مراجعه به دیگر پزشک های متخصص ضرورت پیدا می کند.

کلام آخر

اختلال اضطراب پس از سانحه یا PTSD یک اختلال روانی است که در اثر بروز یا یادآوری یک سانحه یا حادثه آسیب زا ایجاد می شود. تشخیص این اختلال بسیار دشوار است، بنابراین باید توسط روانشناس یا روانپزشک ارزیابی های لازم برای تشخیص و درمان انجام شود. اگرچه ممکن است این اختلال به طور کامل درمان نشود، اما روان درمانی و دارودرمانی می تواند به مدیریت هیجانات و احساسات فرد مبتلا در حین مواجه با فشارهای ناشی از حادثه موثر است.

برچسب ها:
دکتر بابک ثابتی

دکتر بابک ثابتی

متخصص اعصاب و روان (روانپزشک و درمانگر)
متخصص و مشاوره در زمینه های اختلالات روانپزشکی، ازدواج، اعتیاد، شغلی، مشکلات زناشویی و خانوادگی

آخرین دیدگاه‌ها

مقالات مرتبط
اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته

یکی از اختلالات روانی شایع که بر اساس الگوی رفتاری تکرارشونده‌ای شکل می‌گیرد، اختلال شخصیت وابسته یا اختلال DPD است....

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.